# YKS konu tekrarı nasıl yapılır? Aralıklı tekrar ve kendini sınama

Kaynak: Nos Akademi (https://nosakademi.com/rehber/yks-konu-tekrari-nasil-yapilir)

Kategori: YKS Ders ve Konu · Yayın: 2026-11-19 · Güncelleme: 2026-11-19

**Özet:** Kalıcı tekrar iki ilkeye dayanır: aynı konuya araya zaman koyarak birkaç kez dönmek ve dönerken notları yeniden okumak yerine kendini sınamak. Bir konuyu öğrendikten sonra ertesi gün, bir hafta sonra ve yaklaşık bir ay sonra kısa yoklamalar yapmak uygulanabilir bir başlangıç. Tekrarın işe yaradığını hissinle değil, kitaba bakmadan cevaplayabildiğin soruların oranıyla ölçersin.

Bir konuyu bitirdiğin gün onu bildiğini hissedersin; birkaç hafta sonra aynı konudan bir soru gelince ayrıntıları hatırlamakta zorlanabilirsin. Bu, çalışmanın boşa gittiği anlamına gelmez; tekrarın nasıl ve ne zaman yapıldığıyla ilgilidir. Bu yazıda öğrenme araştırmalarında sağlam desteği olan iki ilkeyi, bunları YKS hazırlığına çeviren bir tekrar takvimini ve tekrarın işe yarayıp yaramadığını nasıl ölçeceğini anlatıyoruz.

## İki ilke: aralıklı tekrar ve kendini sınama

Dunlosky ve arkadaşları, öğrencilerin sık kullandığı on öğrenme tekniğini kapsamlı bir derlemede değerlendirdi. Kendini sınama (alıştırma testi) ve zamana yayılmış çalışma, farklı yaşlarda ve farklı görevlerde işe yaradığı için yüksek yararlılık aldı. Yeniden okuma, altını çizme ve özet çıkarma ise düşük yararlılık aldı; yazarlar örneğin yeniden okumanın yerine kendini sınamayı öneriyor.

Kendini sınamanın neden işe yaradığını Roediger ve Karpicke'nin deneyi iyi gösteriyor. Öğrenciler bir metni ya tekrar tekrar okudu ya da okuduktan sonra hatırladıklarını yazarak kendini sınadı. Beş dakika sonraki testte tekrar okuyanlar daha iyiydi; iki gün ve bir hafta sonraki testlerde ise kendini sınayanlar belirgin biçimde daha çok hatırladı. Dikkat çekici bir ayrıntı: tekrar okuyanlar hatırlayacaklarından daha emindi. Yani yeniden okumak "biliyorum" hissini artırıyor, kalıcı hatırlamayı aynı ölçüde artırmıyor.

Kendini sınamanın yalnız ezber bilgide işe yaradığı düşünülebilir. Karpicke ve Blunt'un fen metinleriyle yaptığı çalışmada hatırlamaya çalışarak çalışan öğrenciler, kavram haritası çıkararak çalışanlardan daha çok öğrendi; fark, çıkarım gerektiren sorularda da görüldü.

## Tekrar takvimi örneği

Tekrarlar arasına ne kadar zaman koyacağın, bilgiyi ne kadar süre hatırlaman gerektiğine bağlı. Cepeda ve arkadaşlarının 1.350'den fazla kişiyle yaptığı deneyde en iyi tekrar aralığı, son sınava kalan süre uzadıkça uzadı: birkaç hafta sonraki sınav için en iyi aralık bu sürenin yaklaşık yüzde 20'si, bir yıl sonraki sınav için yaklaşık yüzde 5'i oldu. ABD Eğitim Bakanlığına bağlı IES'in öğrenme araştırmalarına dayanan kılavuzu da ana konuların, ilk öğrenmeden birkaç hafta ile birkaç ay sonra yeniden ele alınmasını öneriyor.

YKS'ye aylar kala çalıştığın bir konu için bu, tekrarların günlerden haftalara doğru açılması demek. Aşağıdaki takvim bu mantığı uygulanabilir hâle getiren bir örnek; aralıklar sihirli sayılar değil, kendi programına göre bir-iki gün oynatabilirsin.

**Bir konu için örnek tekrar takvimi**

| Tekrar | Ne zaman | Ne yaparsın | Süre |
| --- | --- | --- | --- |
| 1. tekrar | Ertesi gün | Kitabı kapat, konunun ana başlıklarını ve kurallarını boş kâğıda yaz; sonra 5-10 soru çöz. | 15-20 dk |
| 2. tekrar | Yaklaşık bir hafta sonra | Soru kartlarını çöz, konudan 10 soruluk bir set. | 20 dk |
| 3. tekrar | Yaklaşık bir ay sonra | Konuyu başka konularla karışık bir sette yokla; yanlışları yanlış defterine al. | 20-30 dk |
| Sonrası | Deneme ve yanlış defteri gösterdikçe | Denemede bu konudan yanlış çıkarsa konu takvime yeniden girer. | - |

Takvim örnektir. Yukarıdaki çalışmalar belirli gün sayılarını değil, tekrarların zamana yayılmasını ve aralığın sınava kalan süreyle uzamasını destekliyor.

Takvimi yönetmenin en kolay yolu, bir konuyu bitirdiğin gün tekrar tarihlerini hemen yazmak: bir defterin ya da tablonun her satırına konu adı, öğrenme tarihi ve üç tekrar tarihi. Her sabah o güne düşen tekrarlara bak. Yeni konular eklendikçe tekrar yükü de birikir; günlük çalışmanın başına 30-45 dakikalık bir tekrar bloğu koymak bu yükü taşınabilir kılar.

> Not: Bir tekrarı kaçırırsan onu ertesi güne eklenen bir borç gibi görme; tekrarı bir gün kaydırman yeter. Takvim seni zorlamak için değil, unutmadan önce konuya dönmen için var.

## Kendini sınamanın üç yolu

### Boş kâğıt

Kitabı kapat ve konunun ana başlıklarını, kurallarını, formüllerini ve aklına gelen bir örneği boş bir kâğıda yaz. Sonra kitabı aç, eksik ve yanlış kısımları başka bir renkle ekle. Başka renkle eklenenler bir sonraki tekrarın odağıdır.

### Soru kartları

Kartın ön yüzüne soru, arka yüzüne kısa cevap yaz. Formüller, tanımlar, tarih-olay eşleşmeleri, edebî dönem ve yazar bilgileri karta uygundur. Her kartta tek bilgi olsun; kartı çevirmeden önce cevabı yazarak ya da sesli söyle. Bildiğin kartları ayrı bir desteye koyup daha seyrek, bilemediklerini daha sık çalış.

### Çözdüğün soruları yeniden çözmek

Daha önce yanlış yaptığın ya da zorlandığın soruları, birkaç gün sonra çözümüne bakmadan yeniden çöz. Çözümü hatırlıyor gibi gelse de kâğıda yazınca nerede takıldığını görürsün. Bu soruları düzenli tutmanın yolu [yanlış defteri](https://nosakademi.com/rehber/yanlis-defteri-nasil-tutulur).

## Özet mi, kart mı?

Özet çıkarmak çok yaygın, ama Dunlosky ve arkadaşlarının derlemesinde düşük yararlılık alan tekniklerden biri: bazı öğrencilere bazı görevlerde yardımcı oluyor, işe yaradığı koşullar sınırlı. Bu, özetin işe yaramadığı anlamına gelmez; özeti tekrarın kendisi değil, kendini sınamanın malzemesi olarak kullanmak daha verimli.

- Özeti kısa tut, bir konu için bir sayfayı geçmesin. Renkli ve süslü özete giden saat, soru çözmeye ve kendini sınamaya ayrılmayan saattir.
- Özetteki her başlığı bir soruya çevir: "Hücre zarı" yerine "Hücre zarından madde geçişinin yolları nelerdir?" Tekrar ederken başlığa bakıp cevabı kapalıyken söyle.
- Altını çizdiğin satırları yeniden okumak tekrar sayılmaz; aynı derlemede altını çizme ve yeniden okuma da düşük yararlılık aldı.
- Kartı kısa bilgiler için kullan; uzun açıklama isteyen bilgiyi karta sıkıştırma, onun için boş kâğıt yöntemi daha uygun.

## Tekrarın işe yaradığını nasıl ölçersin?

Tekrardan sonraki "hatırladım" hissi yanıltıcı olabilir; yukarıdaki deneyde de yeniden okuyanlar daha emin, ama daha az kalıcıydı. IES kılavuzu, neyi iyi bildiğini ve neyin daha çok çalışma gerektirdiğini ayırt etmek için öğrenme yargısını hemen değil bir süre sonra vermeyi ve test ile yoklamaları kullanmayı öneriyor.

- Her tekrarda kitaba bakmadan doğru yaptığın soruların sayısını yaz, örneğin 10 sorudan 8.
- Bizim önerimiz basit bir kural: doğru oranın yüzde 80'in altındaysa bir sonraki tekrarı biraz öne çek; üstündeyse aralığı açabilirsin.
- Bir konuyu kapanmış saymak için iki ayrı tekrarda üst üste bu oranı yakalamayı ölçü al.
- Tekrar ettiğin bir konudan denemede yanlış çıkmaya devam ediyorsa sorunun konu bilgisi mi, soru tipini tanımak mı olduğuna bak.

**Örnek kayıt (kitaba bakmadan doğru / soru)**

| Konu | Ertesi gün | Bir hafta sonra | Bir ay sonra |
| --- | --- | --- | --- |
| Üslü ifadeler | 7/10 | 9/10 | 9/10, kapandı |
| Hücre bölünmeleri | 5/10 | 6/10, aralık kısaltıldı | 8/10 |
| Osmanlı kuruluş dönemi | 8/10 | 8/10 | 9/10, kapandı |

## Sık yapılan hatalar

- Tekrarı yeniden okumakla eşitlemek. Okumak tanıdıklık hissi verir, hatırlamayı sınamaz.
- Bütün tekrarları hafta sonuna yığmak. Aynı gün art arda yapılan tekrarlar, araya zaman konan tekrarların yerini tutmaz.
- Yalnız zayıf konuları tekrar etmek. Güçlü olduğun konuları da seyrek de olsa yoklamak, denemede sürpriz yaşamamanı sağlar.
- Tekrar takvimini yeni konulara feda etmek. Tekrar edilmeyen konu, bir süre sonra yeniden öğrenilmesi gereken konuya dönüşebilir.
- Özeti güzelleştirmeye saatler ayırmak. Özetin değeri görünüşünde değil, kendini sınarken kullanılmasında.

Özetle: tekrarları zamana yay, her tekrarda notu okumak yerine kendini sına, tarihleri konuyu bitirdiğin gün yaz ve tekrarın sonucunu doğru sayısıyla ölç. Tekrar bloğunu haftalık programına nasıl yerleştireceğini [YKS çalışma programı rehberinde](https://nosakademi.com/rehber/yks-calisma-programi-nasil-hazirlanir), yeni konuyu öğrenirken anlatım ile soru arasındaki dengeyi [soru çözümü mü konu anlatımı mı rehberinde](https://nosakademi.com/rehber/yks-soru-cozumu-mu-konu-anlatimi-mi), sınavın yapısını [YKS sayfasında](https://nosakademi.com/yks) bulabilirsin.

## Sık sorulan sorular

**YKS'de konu tekrarı ne zaman yapılmalı?**

Konuyu öğrendikten sonra ertesi gün, yaklaşık bir hafta ve bir ay sonra kısa yoklamalarla; sonrasında deneme ve yanlış defteri gösterdikçe. Bu aralıklar örnektir; önemli olan tekrarları zamana yaymak ve sınav uzaktayken aralıkları haftalara açmak.

**Aralıklı tekrar nedir?**

Aynı konuyu tek oturumda uzun uzun değil, araya gün ve hafta koyarak birkaç kez çalışmak. Öğrenme tekniklerini değerlendiren kapsamlı bir derlemede zamana yayılmış çalışma, kendini sınamayla birlikte yüksek yararlılık alan iki teknikten biri oldu.

**Özet çıkarmak işe yarar mı?**

Tek başına sınırlı yarar sağlar; aynı derlemede düşük yararlılık aldı. Özeti kısa tutup her başlığını bir soruya çevirirsen kendini sınamanın malzemesine dönüşür ve daha çok iş görür.

**Tekrara günde ne kadar zaman ayırmalıyım?**

Kesin bir oran yok. Bizim önerimiz günlük çalışmanın başına 30-45 dakikalık bir tekrar bloğu koymak; tekrar yükü arttıkça yeni konuya ayrılan süreyi biraz azaltmak.

**Konuyu tekrar okumak neden yetmez?**

Okumak "biliyorum" hissi verir ama hatırlamayı sınamaz. Bir deneyde metni tekrar okuyanlar beş dakika sonra daha iyiydi, ama iki gün ve bir hafta sonra okuduğunu hatırlamaya çalışarak kendini sınayanlar belirgin biçimde daha çok hatırladı.

## Kaynaklar

- [Dunlosky, Rawson, Marsh, Nathan ve Willingham (2013), Improving Students' Learning With Effective Learning Techniques, Psychological Science in the Public Interest (özet: Duke Üniversitesi yayın kaydı)](https://fds.duke.edu/db/aas/pn/faculty/emarsh/publications/252743)
- [Roediger ve Karpicke (2006), Test-enhanced learning: taking memory tests improves long-term retention, Psychological Science](https://doi.org/10.1111/j.1467-9280.2006.01693.x)
- [Karpicke ve Blunt (2011), Retrieval practice produces more learning than elaborative studying with concept mapping, Science (tam metin: Purdue Üniversitesi laboratuvar sayfası)](https://learninglab.psych.purdue.edu/downloads/2011/2011_Karpicke_Blunt_Science.pdf)
- [Cepeda, Vul, Rohrer, Wixted ve Pashler (2008), Spacing effects in learning: a temporal ridgeline of optimal retention, Psychological Science (yazarların basım öncesi sürümü: eScholarship, Kaliforniya Üniversitesi)](https://escholarship.org/content/qt0kp5q19x/qt0kp5q19x.pdf)
- [Pashler ve ark. (2007), Organizing Instruction and Study to Improve Student Learning, IES uygulama kılavuzu (ABD Eğitim Bakanlığı)](https://ies.ed.gov/ncee/wwc/PracticeGuide/1)